John Henry Patterson i historia pierwszych kas sklepowych NCR

John Henry Patterson, przedsiębiorca, który rozwinął National Cash Register Company i przyczynił się do upowszechnienia mechanicznych kas sklepowych.

Historia współczesnych kas fiskalnych sięga XIX wieku. Na długo przed pojawieniem się urządzeń elektronicznych, kas online, terminali płatniczych i systemów POS właściciele sklepów musieli mierzyć się z problemem, który do dziś pozostaje jednym z najważniejszych w handlu: jak dokładnie kontrolować sprzedaż i pieniądze.

Jedną z najważniejszych postaci w historii rozwoju kas sklepowych był John Henry Patterson, amerykański przedsiębiorca związany z Dayton w stanie Ohio. Patterson nie wynalazł pierwszej kasy fiskalnej. Jego ogromna zasługa polegała na czymś innym – dostrzegł potencjał istniejącego już wynalazku i przekształcił niewielkie przedsiębiorstwo produkujące mechaniczne kasy w firmę, która stała się światowym liderem tej branży.

Firma National Cash Register Company, znana przede wszystkim jako NCR, przez wiele dekad wyznaczała kierunek rozwoju urządzeń wykorzystywanych w handlu. Historia jej początków pokazuje jednocześnie, jak bardzo zmieniła się kasa sklepowa – od prostego mechanicznego licznika do współczesnego systemu sprzedażowego.

John Henry Patterson, założyciel National Cash Register Company

Żródło: zdjęcia Library of Congress

Dlaczego w XIX wieku potrzebna była kasa sklepowa?

W drugiej połowie XIX wieku prowadzenie sklepu wyglądało zupełnie inaczej niż obecnie. Sprzedaż była zazwyczaj rejestrowana ręcznie, a pieniądze trafiały do szuflady, skrzynki lub kieszeni sprzedawcy. Właściciel przedsiębiorstwa mógł oczywiście policzyć gotówkę na koniec dnia, ale często nie miał możliwości dokładnego sprawdzenia, ile transakcji zostało przeprowadzonych.

Tworzyło to bardzo prosty problem. Jeżeli pracownik sprzedał towar i nie przekazał całej kwoty właścicielowi, przedsiębiorca miał niewielkie możliwości wykrycia takiego działania. Nie istniał bowiem mechanizm automatycznego rejestrowania każdej sprzedaży.

Wraz z rozwojem handlu problem stawał się coraz bardziej istotny. Sklepy zatrudniały więcej pracowników, rosła liczba klientów, a właściciele potrzebowali skuteczniejszego sposobu kontroli obrotu.

To właśnie z potrzeby ograniczenia takich strat narodziła się pierwsza kasa mechaniczna.

James Ritty i pierwsza mechaniczna kasa

Ritty Model 1 Cash Register, znana jako „Incorruptible Cashier”. Egzemplarz znajdujący się w Smithsonian jest późniejszą repliką pierwszej konstrukcji.

Za twórcę pierwszej kasy sklepowej uznaje się Jamesa J. Ritty'ego, właściciela baru w Dayton w stanie Ohio. W 1879 roku Ritty opracował urządzenie nazwane Incorruptible Cashier.

Pomysł miał bardzo praktyczne źródło. Podczas podróży statkiem Ritty zainteresował się mechanizmem liczącym obroty śruby napędowej. Zainspirowało go to do stworzenia urządzenia, które mogłoby w podobny sposób rejestrować sprzedaż.

Pierwsza kasa Ritty'ego była urządzeniem całkowicie mechanicznym. Nie drukowała paragonów w rozumieniu znanym nam dzisiaj i oczywiście nie posiadała żadnej elektroniki. Jej podstawowym zadaniem było mechaniczne rejestrowanie kwot sprzedaży.

W kolejnych wersjach konstrukcję rozwijano. Pojawiły się między innymi rozwiązania umożliwiające zapisywanie transakcji na papierowej taśmie.

Warto przy tym zwrócić uwagę na jedną istotną kwestię historyczną. Zdjęcie przedstawiające Ritty Model 1 w zbiorach Smithsonian nie przedstawia oryginalnej kasy z 1879 roku. Smithsonian opisuje ten eksponat jako późniejszą replikę pierwszej konstrukcji Ritty'ego. Dzięki temu możemy zobaczyć, jak wyglądała idea pierwszej mechanicznej kasy, ale nie należy podpisywać tego zdjęcia jako fotografii oryginalnego egzemplarza z 1879 roku.

Model 1 kasy Ritty'ego, znanej jako „Incorruptible Cashier”. Egzemplarz znajdujący się w zbiorach Smithsonian jest późniejszą repliką pierwszej konstrukcji.

Źródło zdjęcia: Smithsonian National Museum of American History

John Henry Patterson dostrzega potencjał wynalazku

John Henry Patterson początkowo nie zajmował się produkcją kas. Był przedsiębiorcą prowadzącym działalność handlową między innymi związaną z węglem, a później prowadził również sklep.

Podobnie jak inni właściciele przedsiębiorstw, Patterson zetknął się z problemem kontroli sprzedaży. Interesowało go przede wszystkim to, czy pieniądze ze wszystkich transakcji rzeczywiście trafiają do przedsiębiorstwa.

Patterson zainteresował się kasami Ritty'ego i zdecydował się wykorzystać je we własnym biznesie. Według zachowanych materiałów historycznych kupił dwie kasy do swojego sklepu.

Efekty ich zastosowania miały zrobić na nim duże wrażenie. Urządzenia pozwalały lepiej kontrolować sprzedaż i ograniczać straty.

W tym momencie Patterson dostrzegł coś, czego nie zauważyli jeszcze inni przedsiębiorcy. Kasa nie musiała być tylko mechanicznym urządzeniem rejestrującym kwoty. Mogła stać się narzędziem kontroli całego procesu sprzedaży.

Od firmy Ritty'ego do National Cash Register Company

Historia pierwszych kas nie kończy się jednak na Jamesie Rittym. Wynalazek przeszedł przez ręce kolejnych właścicieli i przedsiębiorstw.

W 1884 roku John Henry Patterson przejął kontrolę nad przedsiębiorstwem związanym z produkcją kas i zmienił jego nazwę na National Cash Register Company.

To właśnie od tego momentu można mówić o rozpoczęciu właściwej historii NCR jako firmy Pattersona.

Jest to bardzo ważne rozróżnienie. James Ritty stworzył pierwszą mechaniczną kasę, natomiast John Henry Patterson odegrał kluczową rolę w przekształceniu tego wynalazku w masowo produkowany produkt handlowy.

Patterson nie ograniczył się przy tym do produkcji urządzeń. Zaczął rozwijać cały model biznesowy związany ze sprzedażą kas.

Pierwsze kasy National Cash Register Company

National Cash Register Model 79, wyprodukowany przez NCR w Dayton w 1894 roku. Model został wprowadzony na rynek na początku lat 90. XIX wieku.

Jednym z najcenniejszych eksponatów pozwalających zobaczyć wczesną kasę NCR jest National Cash Register Model 79 znajdujący się w zbiorach Smithsonian National Museum of American History.

Egzemplarz muzealny pochodzi z 1894 roku. Jest to już konstrukcja wyraźnie różniąca się od pierwszych urządzeń Ritty'ego.

Kasa posiadała trzy kolumny klawiszy numerycznych oraz dodatkowe klawisze funkcyjne. Po prawej stronie znajdowała się mechaniczna korba, a poniżej umieszczono szufladę kasową. Konstrukcja posiadała również mechanizm umożliwiający obsługę wydruku.

W przeciwieństwie do pierwszych kas Ritty'ego Model 79 był produktem rozwijanym już przez NCR i pokazuje kierunek, w którym Patterson chciał prowadzić przedsiębiorstwo.

Nie chodziło wyłącznie o stworzenie urządzenia, które „pamiętało” sumę sprzedaży. Konstruktorzy rozwijali kasę tak, aby przedsiębiorca otrzymywał coraz więcej informacji o działalności swojego sklepu.

National Cash Register Model 79, wyprodukowany przez NCR w Dayton w 1894 roku. Model został wprowadzony na rynek w 1892 roku.

Źródło zdjęcia: Smithsonian National Museum of American History

Jak działała mechaniczna kasa NCR?

Mechanizm sumujący stosowany w kasie NCR Model 79. Dayton, 1894 rok.

Współczesnemu użytkownikowi trudno wyobrazić sobie działanie takiego urządzenia. Dzisiejsza kasa fiskalna wykonuje większość operacji elektronicznie i automatycznie. W XIX wieku każda z tych czynności wymagała odpowiednio zaprojektowanego układu mechanicznego.

Mechanizm NCR Model 79 wykorzystywał między innymi zestaw obracających się kół, które pozwalały mechanicznie sumować wartości wprowadzanych transakcji.

Naciśnięcie odpowiedniego klawisza uruchamiało określony fragment mechanizmu. Energia przekazywana przez ruch operatora powodowała przesunięcie elementów odpowiedzialnych za rejestrowanie wartości.

To właśnie precyzja mechaniki była jednym z najważniejszych elementów sukcesu takich urządzeń.

Warto pamiętać, że nie istniały jeszcze mikroprocesory, pamięci elektroniczne ani wyświetlacze. Wszystkie operacje wykonywały metalowe elementy, sprężyny, koła zębate, dźwignie i mechanizmy zapadkowe.

Mechanizm sumujący stosowany w kasie NCR Model 79. Dayton, 1894 r.

Źródło zdjęcia: Smithsonian National Museum of American History

Kasa jako narzędzie kontroli pracowników

Jedną z najważniejszych funkcji pierwszych kas było ograniczenie strat związanych z nieuczciwością pracowników.

W XIX wieku kasa mogła pełnić rolę swego rodzaju strażnika pieniędzy przedsiębiorcy. Jeżeli sprzedaż była rejestrowana, właściciel mógł łatwiej porównać informacje z urządzenia z rzeczywistą zawartością szuflady kasowej.

Z tego powodu pierwsze kasy bywały określane mianem thief catcher, czyli „łapacza złodziei”. Nazwa dobrze pokazuje, jak postrzegano ich podstawową funkcję.

Dla przedsiębiorcy kasa była narzędziem bezpieczeństwa. Dla pracownika oznaczała natomiast znacznie większą kontrolę.

Właśnie dlatego wprowadzenie kas do sklepów nie zawsze spotykało się z entuzjazmem personelu.

Patterson nie sprzedawał tylko kas

Jednym z największych osiągnięć Johna Henry'ego Pattersona było zrozumienie, że nawet najlepszy produkt nie odniesie sukcesu, jeżeli firma nie będzie potrafiła go skutecznie sprzedawać.

NCR zaczęła więc rozwijać profesjonalny system sprzedaży. Firma organizowała szkolenia dla handlowców, tworzyła materiały sprzedażowe, opracowywała scenariusze rozmów z klientami i budowała rozbudowaną sieć przedstawicieli.

Patterson uczył swoich handlowców, jak rozmawiać z właścicielami sklepów i jak odpowiadać na ich obiekcje.

To podejście było bardzo nowoczesne jak na XIX wiek.

NCR nie próbowała wyłącznie przekonać klienta do zakupu konkretnego urządzenia. Firma przedstawiała kasę jako rozwiązanie problemu biznesowego.

Przedsiębiorca nie kupował więc po prostu metalowego urządzenia z klawiszami. Kupował możliwość lepszej kontroli sprzedaży, ograniczenia strat i organizacji pracy.

„The Hustler” – marketing NCR już w XIX wieku

Okładka magazynu „The Hustler” wydawanego przez National Cash Register Company. Numer z listopada 1893 roku.

O skali działań marketingowych NCR świadczy między innymi zachowany egzemplarz czasopisma „The Hustler” z listopada 1893 roku.

Publikacja była skierowana do sprzedawców NCR i zawierała między innymi informacje dotyczące sprzedaży kas, odpowiedzi na obiekcje potencjalnych klientów oraz informacje o nowych odbiorcach urządzeń.

Materiał pokazuje również, jak dużą skalę osiągnęła działalność NCR już w latach 90. XIX wieku.

Szczególnie interesująca jest informacja dotycząca wystawy światowej w Chicago. NCR dostarczyła tam setki kas, prezentując możliwości swoich urządzeń szerokiej publiczności.

„The Hustler” jest więc czymś więcej niż tylko historycznym czasopismem. To dokument pokazujący, że już pod koniec XIX wieku NCR budowała markę poprzez marketing, edukację i profesjonalną sprzedaż.

NCR w prawdziwych sklepach

Wnętrze sklepu z kasą NCR. Fotografia wykonana specjalnie dla National Cash Register Company.

O tym, jak wyglądało zastosowanie kas NCR w praktyce, możemy przekonać się dzięki zachowanym fotografiom z przełomu XIX i XX wieku.

Library of Congress posiada serię fotografii wykonanych specjalnie dla National Cash Register Company. Jednym z takich materiałów jest fotografia sklepu piekarskiego St. Bon Ossko.

Zdjęcia tego typu miały nie tylko wartość dokumentalną. Były również elementem działalności marketingowej NCR. Pokazywały potencjalnym klientom, że kasy mogą być wykorzystywane w rzeczywistych sklepach i punktach sprzedaży.

To bardzo ciekawy element strategii Pattersona. Zamiast mówić wyłącznie o możliwościach produktu, NCR pokazywała go w naturalnym środowisku pracy sprzedawcy.

Sklep St. Bon Ossko, zdjęcie datowane na 1895-1910

Źródło zdjęcia: Library of Congress

NCR rozwija produkcję w Dayton

Tereny związane z National Cash Register Company w Dayton w Ohio, około 1896 roku.

Rosnąca popularność kas wymagała również zwiększenia możliwości produkcyjnych.

National Cash Register Company rozwijała działalność w Dayton w Ohio. Z niewielkiego przedsiębiorstwa firma przekształciła się w duży zakład produkcyjny zatrudniający coraz więcej pracowników.

Rozwój fabryki był ważnym elementem strategii Pattersona. Dzięki zwiększeniu produkcji NCR mogła dostarczać urządzenia coraz większej liczbie przedsiębiorców.

Firma rozwijała jednocześnie sieć sprzedaży oraz działalność marketingową. W efekcie kasa NCR zaczęła pojawiać się w sklepach nie tylko w Stanach Zjednoczonych, ale również na innych rynkach.

National Cash Register Company, Dayton, Ohio

Źródło zdjęcia: Library of Congress

Patenty i rozwój mechaniki kas NCR

Rysunek patentowy przedstawiający rozwiązanie mechaniczne związane z konstrukcją kasy. Patent z 1893 roku przypisany National Cash Register Company.

Rozwój kas NCR był możliwy również dzięki intensywnym pracom konstrukcyjnym.

W archiwach patentowych zachowały się dokumenty pokazujące rozwiązania techniczne opracowywane dla National Cash Register Company. Jeden z patentów z 1893 roku dotyczy mechanizmu kasy i został przypisany przedsiębiorstwu z Dayton.

Takie dokumenty pokazują, że rozwój kas nie polegał jedynie na kopiowaniu pierwszego pomysłu Ritty'ego. Konstruktorzy NCR systematycznie udoskonalali mechanizmy odpowiedzialne za rejestrowanie i prezentowanie wartości sprzedaży.

Właśnie dzięki takim innowacjom mechaniczna kasa mogła stopniowo przejmować coraz więcej funkcji, które współczesny przedsiębiorca kojarzy z elektronicznym systemem sprzedaży.

Od mechanicznego licznika do systemu sprzedażowego

Historia pierwszych kas NCR dobrze pokazuje kierunek rozwoju technologii sprzedażowych.

Początkowo najważniejsze było samo zarejestrowanie kwoty sprzedaży. Następnie zaczęto rozwijać mechanizmy pozwalające sumować transakcje, identyfikować poszczególne operacje, drukować informacje i kontrolować pracę kasjerów.

Wraz z rozwojem handlu rosły również oczekiwania przedsiębiorców.

Kasa przestała być wyłącznie miejscem, w którym przechowywano pieniądze. Stała się urządzeniem dostarczającym informacji o działalności sklepu.

W tym sensie możemy dostrzec bezpośrednią drogę prowadzącą od pierwszych mechanicznych kas NCR do współczesnych systemów POS.

Żróło zdjęcia: Science Museum Group w Londynie

John Henry Patterson – przedsiębiorca, który stworzył rynek kas

John Henry Patterson nie był wynalazcą pierwszej kasy sklepowej. Ten zaszczyt należy przede wszystkim do Jamesa Ritty'ego.

Rola Pattersona była jednak niezwykle istotna.

To on dostrzegł biznesowy potencjał mechanicznej kasy i rozwinął przedsiębiorstwo, które stało się National Cash Register Company. Patterson inwestował w rozwój urządzeń, produkcję, marketing i profesjonalną sprzedaż.

Co równie ważne, zmienił sposób myślenia o samej kasie.

Przedsiębiorca nie miał kupować jej wyłącznie dlatego, że jest ciekawym urządzeniem technicznym. Miał kupić ją dlatego, że pomaga mu lepiej kontrolować własny biznes.

To podejście okazało się niezwykle skuteczne i pomogło NCR zbudować jedną z najważniejszych marek w historii technologii stosowanych w handlu.

Sklep z kasami sklepowymi

Źródło zdjęcia: Library of Congress

Ciemniejsza strona sukcesu NCR

Historia Pattersona nie jest jednak wyłącznie opowieścią o innowacji i przedsiębiorczości.

Jego sposób prowadzenia firmy był bardzo zdecydowany, a działania NCR wobec konkurencji budziły poważne kontrowersje. Patterson dążył do uzyskania dominującej pozycji na rynku, a stosowane przez firmę praktyki biznesowe były później przedmiotem postępowań i krytyki.

Z historycznego punktu widzenia warto więc patrzeć na Pattersona z dwóch perspektyw.

Z jednej strony był niezwykle skutecznym przedsiębiorcą, który rozwinął system sprzedaży, szkolenia handlowców i marketingu. Z drugiej strony jego metody działania pokazują również bardziej agresywną stronę budowania biznesowej dominacji.

NCR Model 79 datowany na 1894 rok

Źródło zdjęcia: Smithsonian National Museum of American History

Dziedzictwo National Cash Register Company

John Henry Patterson zmarł w 1922 roku, ale przedsiębiorstwo, które rozwinął, funkcjonowało przez kolejne dziesięciolecia.

NCR stała się jednym z najważniejszych producentów urządzeń związanych z handlem, obsługą sprzedaży i przetwarzaniem informacji.

Technologia oczywiście zmieniała się wraz z upływem czasu. Mechaniczne kasy zostały zastąpione przez konstrukcje elektromechaniczne, następnie elektroniczne kasy rejestrujące, a później przez systemy komputerowe i POS.

Zmieniały się również sposoby płatności. Gotówka przestała być jedyną formą rozliczenia, pojawiły się karty płatnicze, terminale, płatności zbliżeniowe oraz rozwiązania internetowe.

Jednak podstawowa funkcja pozostała podobna: rejestrowanie sprzedaży i dostarczanie przedsiębiorcy informacji potrzebnych do prowadzenia biznesu.

Od NCR do współczesnych kas fiskalnych

Patrząc dzisiaj na niewielką kasę fiskalną stojącą na ladzie sklepowej, trudno wyobrazić sobie, że jej historia sięga mechanicznych urządzeń z XIX wieku.

Jeszcze trudniej dostrzec związek między metalową kasą obsługiwaną korbą a współczesnym kasoterminalem wyposażonym w ekran dotykowy i zintegrowany terminal płatniczy.

A jednak wszystkie te urządzenia odpowiadają na podobną potrzebę.

Przedsiębiorca chce mieć kontrolę nad sprzedażą.

Chce wiedzieć, co sprzedaje, za ile sprzedaje, jaki jest obrót i czy pieniądze znajdujące się w kasie odpowiadają przeprowadzonym transakcjom.

Współczesna technologia pozwala realizować te zadania znacznie szybciej i dokładniej, ale sama idea powstała ponad 140 lat temu.

Historia, która rozpoczęła się od bardzo prostego problemu

Historia pierwszych kas sklepowych jest w rzeczywistości historią poszukiwania odpowiedzi na bardzo prosty problem: jak sprawić, aby właściciel sklepu wiedział, co naprawdę dzieje się przy jego ladzie?

James Ritty odpowiedział na ten problem pierwszą mechaniczną kasą. John Henry Patterson dostrzegł natomiast potencjał tego rozwiązania i stworzył wokół niego przedsiębiorstwo, które zrewolucjonizowało sposób sprzedaży kas.

National Cash Register Company rozwijała konstrukcję urządzeń, budowała sieć sprzedaży, szkoliła handlowców i przekonywała przedsiębiorców, że kasa może być czymś więcej niż metalowym pudełkiem na pieniądze.

Dzisiaj kasa fiskalna jest częścią znacznie większego ekosystemu sprzedażowego. Może współpracować z terminalem płatniczym, magazynem, wagą, skanerem, programem sprzedażowym czy systemem POS.

Droga od mechanicznej kasy Ritty'ego i pierwszych urządzeń NCR do współczesnych kas online pokazuje więc nie tylko rozwój technologii. Pokazuje również, jak zmieniały się potrzeby przedsiębiorców.

Ponad 140 lat temu chodziło o kontrolę pieniędzy i sprzedaży. Dzisiaj chodzi o to samo – tylko możliwości technologii są nieporównywalnie większe.

Źródła i materiały historyczne

Materiał został opracowany na podstawie zbiorów muzealnych, archiwalnych i dokumentów patentowych. 

• Smithsonian National Museum of American History – Ritty Model 1 Cash Register: americanhistory.si.edu
• Smithsonian National Museum of American History – National Cash Register Model 79: si.edu
• Smithsonian National Museum of American History – mechanizm NCR Model 79: si.edu
• Smithsonian National Museum of American History – „The Hustler”, November 1893: americanhistory.si.edu
• Library of Congress – John Henry Patterson: loc.gov
• Library of Congress – St. Bon Ossko, baker store: loc.gov
• Library of Congress – National Cash Register Company, Dayton, Ohio: loc.gov
• Google Patents – US505553A: patents.google.com
• Google Patents – US509656A: patents.google.com