Zakładanie firmy – jaką formę działalności wybrać?

Kiedy wpadniesz już na pomysł na własny biznes, przyszedł czas na kolejny ważny krok. Sam pomysł to dopiero początek. Przed rozpoczęciem działalności trzeba zdecydować, w jakiej formie prawnej firma będzie działać.

W Polsce przedsiębiorca może prowadzić biznes samodzielnie albo wspólnie z innymi osobami. Do wyboru jest kilka różnych form prawnych – od prostej jednoosobowej działalności gospodarczej, przez spółkę cywilną i spółki osobowe, aż po spółki kapitałowe.

Każda z tych form ma inne zasady dotyczące odpowiedzialności, sposobu podejmowania decyzji, reprezentowania firmy, księgowości, podatków czy możliwości pozyskiwania kapitału. Dlatego wybór formy działalności powinien być dopasowany do konkretnego pomysłu na biznes, skali przedsięwzięcia oraz planów jego rozwoju.

W tym odcinku naszej historii sprawdzamy, jakie możliwości ma Kacper i czym różnią się poszczególne formy prowadzenia działalności gospodarczej.

Co warto wziąć pod uwagę przed wyborem formy prawnej działalności?

Zanim Kacper zdecyduje, jaką firmę założyć, powinien odpowiedzieć sobie na kilka podstawowych pytań. Czy chce prowadzić biznes samodzielnie, czy razem ze wspólnikiem? Czy działalność będzie niewielkim przedsięwzięciem, czy od początku ma być przygotowana na szybki rozwój? Czy biznes będzie wymagał dużych inwestycji? Jak duże będzie ryzyko związane z prowadzoną działalnością?

Istotne znaczenie może mieć również sposób opodatkowania, koszty prowadzenia księgowości, zasady reprezentacji firmy oraz odpowiedzialność za zobowiązania przedsiębiorstwa. W przypadku niektórych działalności szczególnie ważne może być oddzielenie majątku firmy od majątku prywatnego.

Znaczenie ma także liczba wspólników i ich role w przedsiębiorstwie. W niektórych spółkach wspólnicy aktywnie prowadzą działalność, w innych można wyraźnie rozdzielić funkcje związane z zarządzaniem, inwestowaniem kapitału czy reprezentowaniem firmy.

Warto pamiętać, że forma prawna firmy i forma opodatkowania to dwie różne kwestie. Wybór konkretnej formy działalności nie oznacza automatycznie wyboru jednego, konkretnego sposobu rozliczania podatków.

Jednoosobowa działalność gospodarcza – prosty start

Jednoosobowa działalność gospodarcza, czyli JDG, to jedna z najczęściej wybieranych form rozpoczęcia biznesu. W tym przypadku przedsiębiorca prowadzi działalność we własnym imieniu i sam podejmuje najważniejsze decyzje dotyczące firmy.

Dużą zaletą JDG jest stosunkowo prosta rejestracja. Działalność osoby fizycznej rejestrowana jest w CEIDG, a wpis do CEIDG jest bezpłatny. Przedsiębiorca określa między innymi nazwę firmy, adresy związane z działalnością oraz kody PKD odpowiadające zakresowi prowadzonego biznesu.

Dla Kacpra może to być interesujące rozwiązanie, jeżeli chce rozpocząć działalność samodzielnie, przetestować swój pomysł i stopniowo rozwijać firmę.

Trzeba jednak pamiętać, że prowadzenie JDG wiąże się z osobistą odpowiedzialnością przedsiębiorcy za zobowiązania związane z działalnością. Dlatego przy wyborze tej formy warto dokładnie przeanalizować ryzyko konkretnego biznesu.

Spółka cywilna – kiedy biznes zakłada kilka osób?

Spółka cywilna jest rozwiązaniem dla osób, które chcą wspólnie prowadzić działalność gospodarczą. Jej podstawą jest umowa zawarta pomiędzy wspólnikami. W przeciwieństwie do spółek handlowych spółka cywilna nie jest odrębną osobą prawną ani samodzielnym przedsiębiorcą wpisywanym do KRS.

W praktyce przedsiębiorcami pozostają jej wspólnicy, którzy prowadzą działalność gospodarczą w ramach zawartej umowy. Każdy ze wspólników podlega odpowiedniej rejestracji we własnym zakresie.

Spółka cywilna może być rozwiązaniem dla niewielkich przedsięwzięć, w których kilka osób chce połączyć swoje umiejętności, doświadczenie lub kapitał. Przed podpisaniem umowy warto jednak dokładnie ustalić zasady współpracy, podział obowiązków oraz sposób podejmowania decyzji.

Spółka jawna – wspólnicy prowadzą biznes razem

Spółka jawna jest spółką osobową prawa handlowego. Może być tworzona przez wspólników, którzy chcą wspólnie prowadzić przedsiębiorstwo pod własną firmą.

Spółka jawna jest wpisywana do Krajowego Rejestru Sądowego. Nie ma określonego minimalnego kapitału zakładowego, a sposób prowadzenia spraw spółki i jej reprezentacji wynika przede wszystkim z przepisów oraz umowy spółki.

Ważną cechą spółki jawnej jest odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki. Dlatego przed wyborem tej formy trzeba dokładnie przeanalizować charakter prowadzonego biznesu i związane z nim ryzyko.

Spółka partnerska – rozwiązanie dla przedstawicieli wolnych zawodów

Spółka partnerska została stworzona przede wszystkim z myślą o osobach wykonujących określone wolne zawody. Mogą ją tworzyć partnerzy uprawnieni do wykonywania zawodów wskazanych w przepisach.

To forma, która może być interesująca między innymi dla profesjonalistów prowadzących wspólnie działalność usługową. Specyfika spółki partnerskiej pozwala odpowiednio uregulować zasady odpowiedzialności partnerów związane z wykonywaniem działalności zawodowej.

Spółka partnerska jest rejestrowana w KRS i nie wymaga określonego minimalnego kapitału zakładowego.

Spółka komandytowa – różne role wspólników

Spółka komandytowa pozwala połączyć w jednym przedsiębiorstwie wspólników pełniących różne funkcje. Występuje w niej co najmniej jeden komplementariusz oraz co najmniej jeden komandytariusz.

Komplementariusz prowadzi sprawy spółki i reprezentuje ją, a jego odpowiedzialność za zobowiązania spółki ma szerszy charakter. Komandytariusz natomiast ma ograniczoną odpowiedzialność na zasadach określonych w przepisach.

Spółka komandytowa jest wpisywana do KRS i nie ma ustawowego minimalnego kapitału zakładowego.

Ta forma może być interesująca w sytuacji, gdy wspólnicy chcą wyraźnie rozdzielić role związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa i uczestnictwem w przedsięwzięciu.

Spółka komandytowo-akcyjna – połączenie cech spółki osobowej i akcyjnej

Spółka komandytowo-akcyjna, czyli S.K.A., łączy elementy spółki osobowej oraz konstrukcji związanej z akcjami. Występuje w niej co najmniej jeden komplementariusz oraz akcjonariusze.

Komplementariusz odpowiada za prowadzenie spraw spółki i jej reprezentację, natomiast akcjonariusz uczestniczy w przedsięwzięciu poprzez posiadanie akcji. Minimalny kapitał zakładowy spółki komandytowo-akcyjnej wynosi 50 000 zł.

Ze względu na bardziej rozbudowaną konstrukcję jest to forma przeznaczona raczej dla określonego rodzaju przedsięwzięć i wymaga dokładnego przygotowania organizacyjnego oraz prawnego.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – popularna forma prowadzenia biznesu

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, czyli sp. z o.o., jest spółką kapitałową posiadającą osobowość prawną. Może zostać utworzona przez jedną lub więcej osób, a jej działalność opiera się na kapitale zakładowym podzielonym na udziały.

Minimalny kapitał zakładowy spółki z o.o. wynosi 5 000 zł. Spółka jest wpisywana do KRS, a za prowadzenie jej spraw i reprezentowanie odpowiada zarząd.

Jedną z najważniejszych cech tej formy jest oddzielenie spółki od jej wspólników jako odrębnego podmiotu prawa. Nie oznacza to jednak, że osoby zarządzające spółką nigdy nie ponoszą odpowiedzialności – zasady odpowiedzialności należy analizować w odniesieniu do konkretnej sytuacji i obowiązujących przepisów.

Spółka z o.o. może być interesującym rozwiązaniem zarówno dla kilku wspólników, jak i dla przedsiębiorcy, który chce prowadzić działalność w formie spółki jednoosobowej.

Prosta spółka akcyjna – elastyczna forma dla nowych przedsięwzięć

Prosta spółka akcyjna, czyli PSA, jest jedną ze spółek kapitałowych. Została zaprojektowana między innymi z myślą o przedsięwzięciach, które mogą potrzebować elastycznej struktury organizacyjnej oraz możliwości pozyskiwania kapitału.

W przeciwieństwie do klasycznej spółki akcyjnej PSA nie wymaga wysokiego kapitału początkowego. Jej konstrukcja przewiduje kapitał akcyjny na poziomie co najmniej 1 zł.

PSA może być interesująca dla osób planujących rozwój biznesu, w którym ważną rolę odgrywa pozyskiwanie inwestorów, nowych wspólników lub rozwój przedsięwzięcia w większej skali.

Prosta spółka akcyjna należy do spółek kapitałowych wskazywanych w Kodeksie spółek handlowych obok spółki z o.o. i spółki akcyjnej.

Spółka akcyjna – forma dla dużych przedsięwzięć

Spółka akcyjna jest rozbudowaną formą spółki kapitałowej. Jej kapitał zakładowy jest podzielony na akcje, a minimalna wysokość kapitału zakładowego wynosi 100 000 zł. Spółka akcyjna jest wpisywana do KRS.

Ze względu na konstrukcję oraz wymagania organizacyjne spółka akcyjna znajduje zastosowanie przede wszystkim w przedsięwzięciach, które wymagają większego kapitału i bardziej rozbudowanej struktury organizacyjnej.

W jej przypadku funkcjonują między innymi zarząd oraz walne zgromadzenie, a w określonych przypadkach również rada nadzorcza. Jest to forma, która może odpowiadać przedsiębiorstwom planującym działalność na dużą skalę i pozyskiwanie kapitału poprzez emisję akcji.

Którą formę działalności wybrałby Kacper?

Kacper szybko przekonał się, że nie istnieje jedna forma działalności odpowiednia dla każdego przedsiębiorcy. Inaczej może wyglądać sytuacja osoby rozpoczynającej jednoosobową działalność usługową, inaczej dwóch wspólników otwierających sklep, a jeszcze inaczej firmy, która od początku planuje pozyskiwanie inwestorów i dynamiczny rozwój.

Dlatego wybór formy prawnej warto traktować jako jeden z elementów całego planu biznesowego. Pod uwagę należy wziąć między innymi skalę działalności, liczbę wspólników, poziom ryzyka, planowane inwestycje, sposób zarządzania firmą, podatki, księgowość oraz dalsze plany rozwoju.

Warto również pamiętać, że wybór formy prawnej nie musi oznaczać decyzji na zawsze. Wraz z rozwojem przedsiębiorstwa może pojawić się potrzeba zmiany modelu organizacyjnego lub przekształcenia działalności. Przy podejmowaniu konkretnej decyzji warto skonsultować się z księgowym, doradcą podatkowym lub prawnikiem.

MAXKAS – rozwiązania dopasowane do różnych form działalności

Kacper wie już, że założenie firmy to dopiero początek. Niezależnie od tego, czy przedsiębiorca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, działa ze wspólnikiem w spółce cywilnej, prowadzi spółkę jawną, partnerską, komandytową czy komandytowo-akcyjną, czy też rozwija firmę w formie spółki z o.o., prostej spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej, potrzebuje odpowiednich narzędzi do codziennej obsługi sprzedaży.

MAXKAS przygotowuje rozwiązania dla przedsiębiorców działających w różnych branżach i w różnych formach organizacyjno-prawnych. Dobór urządzeń może być dopasowany przede wszystkim do rodzaju prowadzonej działalności, sposobu sprzedaży, liczby stanowisk, liczby pracowników oraz oczekiwanego sposobu obsługi klientów.

W zależności od potrzeb firmy mogą obejmować między innymi kasy fiskalne online, drukarki fiskalne online, terminale płatnicze, kasoterminale, systemy POS, wagi, czytniki kodów kreskowych oraz oprogramowanie sprzedażowe.

Inne potrzeby będzie miał mały punkt usługowy prowadzony przez jednego przedsiębiorcę, inne sklep zatrudniający kilku pracowników, a jeszcze inne restauracja, pizzeria, firma działająca w e-commerce czy przedsiębiorstwo posiadające wiele stanowisk sprzedażowych.

MAXKAS – technologia dopasowana do Twojego biznesu

Forma prawna firmy to ważna decyzja, ale dla klienta najważniejsze jest to, aby przedsiębiorstwo działało sprawnie. Dlatego przy wyborze wyposażenia warto patrzeć nie tylko na samą kasę fiskalną czy terminal płatniczy, ale na cały proces sprzedaży.

W MAXKAS przedsiębiorca może dobrać rozwiązania odpowiadające specyfice jego biznesu – od prostego stanowiska sprzedażowego po rozbudowany system POS z obsługą gastronomii, handlu, usług czy e-commerce.

Bo niezależnie od tego, jaką formę działalności wybierze Kacper, najważniejsze jest to, aby technologia pomagała mu rozwijać własny biznes.